Przerost metanogenny jelit, znany jako IMO (intestinal methanogen overgrowth), to stan, w którym w jelitach dochodzi do nadmiernego wzrostu archeonów, czyli mikroorganizmów odmiennych od bakterii. W przeciwieństwie do SIBO, które dotyczy nadmiaru bakterii w jelicie cienkim, IMO może występować zarówno w jelicie cienkim, jak i grubym.
Chociaż archeony nie są bakteriami, ich obecność może prowadzić do poważnych problemów trawiennych, zwłaszcza związanych z wolniejszą perystaltyką i zaparciami.
Objawy IMO:
- przewlekłe zaparcia – nadmiar metanu spowalnia motorykę jelit,
- wzdęcia – gazy produkowane przez archeony mogą prowadzić do dyskomfortu i uczucia pełności,
- ból brzucha – uczucie rozpierania, skurcze lub napięcie w jamie brzusznej,
- nietypowe stolce – chociaż IMO najczęściej wiąże się z zaparciami, u niektórych osób mogą pojawiać się luźne stolce.
Jak diagnozuje się IMO?
Podstawową metodą diagnozy jest test wodorowo-metanowy, który jest nieinwazyjny i pozwala ocenić poziom metanu w wydychanym powietrzu.
🔎 Jak wygląda test?
- Dieta eliminacyjna – przez 1-2 dni przed badaniem pacjent spożywa jedynie produkty niefermentujące.
- Pomiar wyjściowy – przed rozpoczęciem testu pacjent wydycha powietrze do specjalnego urządzenia.
- Spożycie laktulozy – laktuloza ulega fermentacji w jelitach, co prowadzi do produkcji wodoru i/lub metanu.
- Regularne pobieranie próbek – przez kolejne 180 minut pacjent pobiera próbki powietrza co 20 minut.
- Interpretacja wyników – poziom metanu powyżej 10 ppm w dowolnym momencie testu wskazuje na IMO.
Jak leczyć IMO?
- Antybiotyki – standardowe leczenie obejmuje rifaksyminę w połączeniu z neomycyną lub metronidazolem, ponieważ rifaksymina stosowana samodzielnie jest nieskuteczna w eliminacji archeonów.
- Prokinetyki – wspomagają motorykę jelit, co zapobiega ponownemu przerostowi archeonów.
- Probiotyki – w przypadku IMO wybór probiotyków musi być dobrze przemyślany. Nie wszystkie szczepy są odpowiednie, a niektóre mogą wręcz nasilać objawy.
- Dieta low-FODMAP – kluczową rolę odgrywa dieta low-FODMAP, która ogranicza produkty fermentujące i zmniejsza ilość łatwo przyswajalnych węglowodanów stanowiących pożywkę dla archeonów. Dieta ta powinna być stosowana przez określony czas, a następnie stopniowo rozszerzana pod kontrolą specjalisty, aby uniknąć negatywnego wpływu na mikrobiom jelitowy.
- Wsparcie kompleksu motorycznego (MMC) – MMC to naturalny proces „czyszczenia” jelit, który działa między posiłkami. Ważne jest, aby unikać ciągłego podjadania i dawać organizmowi czas na naturalne usuwanie bakterii i archeonów.
Jeśli podejrzewasz u siebie IMO, warto wykonać test wodorowo-metanowy i skonsultować się ze specjalistą, który pomoże dobrać odpowiednie leczenie.
